رشد 200 درصدی حجم صکوک منتشره

  • 450 بازدید
  • سه شنبه, 29 بهمن 1398 08:57

طبق آمارها در سال 97 بالغ بر 9هزار و 400میلیارد تومان انواع اوراق دولتی و شرکتی در بازار سرمایه منتشر شده که این رقم در سال 98 و تا به الان به 25هزار میلیارد تومان رسیده است و این رشد 200درصدی انتشار اوراق در مقایسه با سال گذشته، عمدتاً مربوط به افزایش انتشار اوراق دولتی است.

به گزارش روابط عمومی شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه غلامرضا ابوترابی، مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» اظهار کرد: هر چند هنوز به پایان سال 98 نرسیده‌ایم، ولی در مجموع انتشار اوراق از بستر بازار سرمایه در سال‌جاری نسبت به سال 97 با حجم بالاتری همراه بوده است. به‌طوری‌که هم از لحاظ مبلغ و هم از تعداد انتشار اوراق، عملکرد بسیار قابل‌توجهی را در بازار سرمایه شاهد بودیم.

وی در ادامه افزود: طبق آمارها در سال 97 بالغ بر 9هزار و 400میلیارد تومان انواع اوراق دولتی و شرکتی در بازار سرمایه منتشر شده که این رقم در سال 98 و تا به الان به 25هزار میلیارد تومان رسیده است. البته با توجه به انتشار اوراق پیش‌رو، به‌‌نظر می‌رسد حجم اوراق منتشر شده در سال 98 به حدود 30هزار میلیارد تومان برسد. در این میان چند اوراق شرکتی برای تامین مالی بخش‌خصوصی در برنامه قرار دارد که موفق به اخذ موافقت اصولی از سازمان بورس شده‌اند. البته صحبت‌هایی پیرامون انتشار اوراق منفعت دولتی نیز وجود دارد که هنوز مدارکی در این زمینه ارسال نشده است. ابوترابی در ادامه با اظهار این مطلب که رشد 200درصدی انتشار اوراق در مقایسه با سال گذشته، عمدتا مربوط به افزایش انتشار اوراق دولتی است، گفت: نگاه دولت به استفاده از پتانسیل موجود در بازار سرمایه سبب شده تا هر ساله شاهد تمایل بیشتر برای انتشار اوراق بیشتر و بالطبع تامین مالی‌های بزرگ‌تر دولت از این بازار باشیم. این درحالی است که بخش‌خصوصی چندان تمایلی به تامین مالی از این بستر ندارند.

به گفته این فعال بازار سرمایه، در سال‌جاری انتشار اوراق برای بخش‌خصصوصی تنها حدود 6 تا 7 هزار میلیارد تومان بوده است.

نمودار حجم صکوک منتشره در بازار سرمایه تا پایان بهمن ماه 98

ابوترابی در پاسخ به این سوال که چرا بخش‌خصوصی تمایل چندانی به استفاده از بستر موجود در بازار سرمایه ندارد، گفت: در این میان سه عامل مهم باعث می‌شود که بنگاه‌های خصوصی ظرفیت‌های بازار سرمایه را نادیده بگیرند؛ طولانی بودن فرآیند و عدم آشنایی کافی با پتانسیل‌های بازار بدهی و معضلات موجود در ارکان از جمله مهم‌ترین موارد است. وی در ادامه افزود: هر چند اخذ موافقت اصولی برای انتشار اوراق از سوی سازمان بورس نسبت به گذشته تسهیل شده ولی همچنان فرآیندی طولانی‌مدت است. بنگاه‌ها بعد از اخذ این موافقت اصولی در روند تکمیل مدارک با تاخیر زیادی مواجه می‌شوند. در بعضی موارد نیز پیگیری‌های لازم از سوی خود شرکت صورت نمی‌گیرد.

ابوترابی شرایط نامساعد اقتصادی را از دیگر موارد تاثیرگذار بر طولانی‌تر شدن این پروسه عنوان کرد و افزود: ‌به‌طور‌ مثال یک بنگاه نیاز به تامین مالی موردنظر برای خرید ماشین‌آلات و تکمیل طرح توسعه دارد و درنظر دارد این نقدینگی را از بازار سهام جذب کند، ولی هیات مدیره با توجه به تحریم‌های اقتصادی از این طرح توسعه منصرف شده و انتشار اوراق را منتفی می‌کند. وی در ادامه با اشاره به اینکه عدم آشنایی بنگاه‌ها با پتانسیل بازار سرمایه از دیگر مواردی است که تامین مالی بخش‌خصوصی از بازار را با چالش مواجه کرده، افزود: متقاضیان تامین مالی در شرکت‌ها چندان با سازوکار ابزارهای موجود در بازار بدهی آشنایی ندارند و تامین مالی از نظام بانکی را به‌طور سنتی پذیرفته‌اند. به این ترتیب عدم آشنایی با این بازار سبب شده تا کمتر بنگاهی به تامین نقدینگی از بازار سرمایه بپردازد.

مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه در ادامه به معضلات موجود در ارکان اشاره کرد و گفت: هر چند سازمان بورس اوراق بهادار تا حدودی مشکلات و پیچیدگی‌های موجود در ارکان انتشار اوراق را تسهیل کرده، ولی همچنان بحث‌های مربوط به ضمانت با مشکل همراه است. ابوترابی ادامه داد: برخی شرکت‌ها توانایی توثیق سهام به‌جای ضمانت ندارند و به این ترتیب به ‌ناچار استفاده از نظام بانکی و دریافت وام از این محل روی می‌آورند. هر چند به‌نظر می‌رسد با ورود موسسات رتبه‌بندی و آغاز به‌کار این موسسات معضل مزبور نیز مرتفع شود و دیگر نیازی به ضامن نباشد.

مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه در ادامه با اشاره به اینکه به‌رغم اخد موافقت اصولی توسط 6 شرکت در سال‌جاری، این بنگاه‌ها از انتشار اوراق منصرف شدند، گفت: در سال‌جاری چند مورد با این موضوع مواجه شدند که هر چند موافقت اصولی برای انتشار اوراق را از سازمان بورس دریافت کرده بودند ولی دیگر پیگیر پروسه مزبور نشدند.

ابوترابی ادامه داد: به این ترتیب مجوز 6ماهه‌ای که برای تامین مالی از بستر بازار سرمایه دریافت کرده‌بودند، باطل شد.

وی در ادامه افزود: در این فهرست شرکت‌های سیمان اصفهان، مس شهیدباهنر، پدیده شیمی قرن، آرمان‌گهر سیرجان و صنایع‌غذایی کوروش قرار داشتند.

ابوترابی در ادامه به شرکت توسعه معادن و فلزات اشاره کرد و گفت: همچنین در این فهرست «ومعادن» نیز قرار داشت که با توجه به اتمام مهلت مقرر، مجوز موافقت اصولی برای انتشار اوراق موردنظر منتفی شد. این درحالی است که به‌نظر می‌رسد مجددا انتشار اوراق از بستر بازار سرمایه در برنامه هیات‌مدیره «ومعادن» قرار گرفته و تصمیم دارد مجددا در این زمینه اقدام کند.

مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه در ادامه با اشاره به اینکه 6 شرکت موفق به اخذ موافقت اصولی از سازمان بورس برای انتشار اوراق در سال‌جاری شده‌اند، گفت: در این راستا شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی(شستا) موافقت اصولی عرضه عمومی مرحله دوم صکوک اجاره به ارزش 600 میلیارد ریال تومان را کسب کرده است. ابوترابی ادامه داد: دارایی مبنای انتشار این اوراق بیش از یک میلیارد و 120میلیون سهم شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (حکشتی) خواهد بود که توسط نهاد واسط از شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی خریداری شده و سپس به‌صورت اجاره به شرط تملیک به وی واگذار می‌شود.

وی در ادامه افزود: این اوراق 3 ساله و با نرخ اجاره بهای 18درصد بوده که این اجاره بها هر 6 ماه یک بار توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به حساب دارندگان اوراق واریز می‌شود. ضامن این اوراق، بانک تجارت است. شرکت تامین سرمایه امین نیز مسوولیت بازارگردانی و تعهد پذیره‌نویسی این اوراق را بر عهده دارد.

ابوترابی اوراق دیگر را انتشار هزار میلیارد تومانی صکوک اجاره برای گروه توسعه اقتصادی پایندگان عنوان کرد و افزود: دارایی مبنای انتشار این اوراق بیش از یک میلیارد و 270میلیون سهم شرکت فولاد خوزستان است. این اوراق 4 ساله و با نرخ اجاره‌بهای 18 درصد بوده که این اجاره‌بها هر سه ماه پرداخت خواهد شد. ضامن این اوراق بانک ملت است.

به گفته ابوترابی انتشار 200میلیارد تومان صکوک اجاره شرکت لبنیات و بستنی دومینو به منظور تهیه مواد اولیه مورد نیاز برای راه‌اندازی خط تولید جدید و 2 هزار میلیارد تومان صکوک اجاره شرکت پتروشیمی تابان فردا به منظور تامین منابع لازم جهت اجرای طرح توسعه ترمینال و بندر فراسکو در شرکت فرعی فراسکو عسلویه از جمله دیگر اوراقی است که مدارک آنها تکمیل شده و در فهرست انتشار قرار گرفته است.

وی در ادامه تاکید کرد: انتشار این اوراق تا پایان سال‌جاری قطعی خواهد بود.

نگاهی به انتشار اوراق در سال‌جاری

بررسی عملکرد اوراق منتشر شده در بازار بدهی نشان می‌دهد که از ابتدای سال 98 تا پایان 28بهمن ماه حدود 25هزار میلیارد تومان اوراق از این بازار منتشر شده است. در این میان 24هزار میلیارد تومان از این رقم یعنی 96درصد از انتشارهای مزبور توسط دولت صورت گرفته و بخش‌خصوصی سهم اندکی در این میان داشته است. در این راستا بیشترین حجم از اوراق منتشر شده به اوراق منفعت اختصاص داشته که از سوی وزارت امور اقتصادی و دارایی بوده است. به‌طوری‌که 5هزار و 300میلیارد تومان اوراق منفعت توسط این نهاد در دی‌ماه منتشر شده است. همچنین در بهمن نیز 4700میلیارد تومان دیگر اوراق منفعت از سوی وزارت اقتصاد منتشر شد. در سال‌جاری 14هزار میلیارد تومان دیگر نیز اوراق منفعت توسط وزارت اقتصاد در بازار بدهی منتشر شده است.

مشخصات صکوک منتشره در سال 98

از سوی دیگر خردادماه سال‌جاری بالغ بر 400میلیارد تومان اوراق مرابحه از سوی شرکت ایرانی تولید اتومبیل سایپا منتشر شد. شرکت سرمایه‌گذاری مسکن جنوب نیز دیگر بنگاهی بود که در خردادماه اقدام به انتشار 13میلیارد و 320میلیون تومان اوراق کرده است. بیش از 300میلیارد تومان اوراق رهنی توسط شرکت ایران‌خودرو و 100میلیارد تومان اوراق منفعت نیز از سوی شرکت سینا دارو در سال‌جاری منتشر شده است. همچنین در آبان‌ماه نیز 300میلیارد تومان اوراق اجاره برای شرکت سرمایه‌گذاری و توسعه کیش از بستر بازار بدهی منتشر شده است.


بالا